Madde Bağımlısı

9. Aşure

Evet efendim tatlı yiyelim tatlı konuşalım konseptli yazı dizimizin sonuncusunda yine karşınızdayız. Siz değerli okurlarımız için de uygunsa Aşure ile bu bölüme başlayalım istedim. Yok değilse bir sonraki maddeye geçin hiç sorun değil benim için. Biz aşure diyoruz ama değil aslında “aşura”, o da Arapça, 10 demek olan “aşara”dan türemiş. Aynı kelime gariptir Musevilik inancında da büyük kefaret günü için kullanılmıştır. Halife Yezidi ve Emevilerin, Muharrem ayının 10. gününde Muhammed peygamberin torunu Huseyin ibn Ali’yi ve yanındaki 72 kişiyi aç ve susuz bırakarak katletmesi üzerine farklı mezhepteki insanlar kendi geleneklerine göre bugünü farklı şekilde ansa da hepsi sonunda aşure yapmaktadır. Anma ve matem tutmanın güzel yanı kimsenin bu sırada dedikodu yapmıyor, insanları incitmiyor, ve kimseye eziyet etmiyor olması kanımca. Ayrıntılara giremeyeceğim. Dileyen bi zahmet araştırıp öğrenebilir bilgi parmaklarınızın ucunda. Yaygın bir inanışa göre; aşure çorbası olarak bilinen sonradan tatlı haline gelen aşurenin Nuh’un büyük tufandan sonra geminin ambarında kalan erzakı karıştırmasıyla ortaya çıkmıştır. Aşure günü sadece bir gelenektir. Dini bir inançla alakası yoktur. Bu böyle biline. Sizi kandırmaya çalışan olursa bu konuda rahatça çemkirebilirsiniz “yemezler” diye. Şaka şaka yenir tabi. Afiyetle yenir. Konuya komşuya dağıtılır, sosyalleşilir. (Fotoğraf: wiki)

8. Bülbül Yuvası

Derin araştırmalarım göstermiştir ki bu tatlı bazı yerlerde kuş gözü olarak da geçmektedir. Aşikar ki iki tatlı birbirine karıştırmaktadır. Kuş gözü kadayıftan yapılırken bülbül yuvası yufkayla yapılmakta ve bu da onu baklava ile daha yakın bir akrabalık içine itmektedir. Konumuz bülbül yuvası çünkü kuş gözü yemek fikrinden hiç hoşlanmadım. Bülbül yuvası biraz daha sevimli o anlamda. Bu tatlımızın tarihi ile ilgili bir bilgiye rastlanmamıştır belli ki canı baklava yapmaktan sıkılan bir tatlıcımızın icadıdır. Üstüne de fıstık serpmiş, ağızlara layık bir tatlıya imza atmanın haklı gururunu yaşamıştır kendisini. Tebrik ediyor, başarılarının devamını diliyoruz.

7. Sütlü Nuriye

Diyarbakır’ın meşhur tatlısı olan sütlü nuriye o kadar şehir dolaşmıştır ki ben Eskişehir’e taşındığımda tanıştım mesela. Bunun bir nedeni de şerbetli tatlılarla iyi bir diyaloğumuzun olmaması, ancak adı üstünde sütlü bu nuriye. Ama aynı zamanda şerbetli. Böyle çelişkilerle dolu bir tatlı işte. Ki son zamanlarda ben de öyleyim biraz. Yani hem aparatmanıma gel istiyorum hem de evime gelme istiyorum gibi bir durum bu. Nuriye adlı bir hatun kişi tarafından rivayete göre 12 eylül döneminde icad edilen, baklavanın yakın akrabası olan bu tatlı, ihtilal tatlısı olarak da anılmaktaymış. Ancak bu sizi soğutmasın süt, fındık, şeker ve undan yapılan sütlü nuriyeden hatta daha çok sevin ki daha tatlı olsun bundan sonra hayatınız. (Bu arada aklıma geldi de bir şöbiyet vardı. Noldu ona sayın okuyucu? , yok bişey olduğu baklavanın içine irmikli iç ekleyin, onu da üçgen üçgen katlayıp fırınlayın, üstüne de şerbeeet, işte sana şöbiyet. Anmadan geçmeyelim kendisini) (Fotoğraf: baklavacisaid)

6. Sütlaç

Rumeli mutfağının tatlısı olarak bilinen sütlü aş, sütlaç, pek güzel bir tatlıdır bence. Sütlüdür herşeyden önce ve basittir, mütevazidir. Ağır başlı bir tatlıdır kendisi. Birazcık pirinç, süt ve şekerin mutlu beraberliği ağızları tatlandırır, fırına atılırsa üstü kızarır.  Dileyen fırınlanmış sütlaçın üstüne bir top vanilyalı dondurma bile ekleyebilir. Hiç sorun etmez bunları sütlaç. O kendini bilen bir tatlıdır. (Fotoğraf: anneyiz)

5. Cezerye

Mersin’e özel bu tatlıyı çok severim doğrusu, adını Arapça “cezer” kelimesinden almış olan cezerye havuç, toz şeker ve hindistan cevizinden yapılmakta. İçinde ayrıca yer fıstığı, fındık veya ceviz de eklenmektedir. Uzun süre saklamak ve afiyetle yemek mümkün. Mersine yolunuz düşerse daha ekonomik seçenekleri bulunmasına rağmen özellikle dondurmacı Halil’den almanızı tavsiye ederim. (Fotoğraf: dondurmacı halil)

4. Zerde

Sütlaça benzeyen bu tatlımız aslında sütlaç değildir. Balıkesir’de ortaya çıkmış bu tatlının farkı pirincin suyla pişirilip içine de kızamık şekeri ve karanfil atılmasıdır. Kızamık şekeri ise loğusa şekeri  olarak da bilinen kırmızı bir şekerdir aslında. Ne kadar rengarenk bir milletiz görüyorsunuz. (sevecen, yaşam dolu bir mod) (Fotoğraf: yemekteyiz)

3. Tavuk Göğsü/Kazandibi

Tavuğun göğüs etinin lezzet kazandığı 2 şeyden biridir bence bu tatlı. Diğeri ise tabi ki çerkes tavuğu ancak bu başka bir öykü başka bir zaman anlatılmalı. Yaratıcı bir zeka haşlanmış tavuk göğsünü lif lif ayarıp, sütle bir güzel ezmiş, bunu da pişirilmiş şeker, süt, pirinç unu karışmına katmış, sakız kıvamına gelinceye kadar da pişirmiş tekrar. Soğutmuş bir güzel, tarçın dökmüş üzerine yemiş. Ertesi gün bizimki demişki geçen gün muhallebiyi pişirdik, pudra şekeri ekleyip kızarttık pek de güzel oldu, dur ben şunu da bir kızartayayım bakalım ne olacak? Kazandibi olmuş tabi. Kazandibi aslında muhallebiyle de yapıyor. Ancak tavuk göğsünü kazandibi yapan meşhur ustalarımız da var aman kaçırmayın deneyin mutlaka. (Fotograf: wiki)

2. Maraş Dondurması
Heyecan gittikçe artıyor sayın okuyucu. En azından benim açımdan. Bir de biri bana bu yazıların büyüklüklerinin nereden ayarlandığını gösterse daha kaç yazı dizisi hazırlarım bilemiyorum. Korkuyorum kendimden. (main text sayın editörüm) Efendim geldik Maraş ilimize, Maraşlı Osman Ağa bozmuş kafayı nedendir bilinmez cinsel gücü artırıcam diye. Yabani orkideden salep yapmaya debelenirken tesadüf bu ya maraş dondurması yapıvermiş. Hayat böyle birşey sayın okuyucu ne zaman ne olacağı asla belli olmuyor. Sen sen ol büyük dondurma ye ama büyük laf etme. Salep karambaç olarak anılmış 3 kuşak boyunca bu tatlı.  Sonradan birileri akıl etmiş de maraş dondurması demiş. Bu dondurma Ahır dağının eteklerinde otlayan keçilerin sütünden yapılırmış. (tey! teeey!) Uzun bir süre saleple iyice karıştırılan bu tatlıyı evde yapmayı denemeyiniz. Kas yapar mazallah. Onun yerine çan çalan dondurmacıların oyuncağı olmadan, en yakın MaDo’ya gidip afiyetle yiyiniz. (Hem seviyorum madoyu hem de nefret ediyorum. çelişki işte…) (Fotoğraf: kahramanmaras)

1. Profiterol

Hadi canım ne alakası var? Profiterol Türk tatlısı mı ismi bile bi garip? diyenlere istiklal caddesine git sen önce, inci pastanesine gir ve o minicik pastanede minicik bir masaya iliş ve öyküsünü dinle derim. Tabi dinlerken o harika tatlıyı da dene, boş durma.  Yurtdışından gelen tüm konukları, istiklalin sıkıcı kalabalığından kurtarıp, aynı öyküyü anlatıp o nefis profiterolden tattırıyorum ben insaniyet namına. Size de tavsiye ederim. Pasta topları, içinin hafif kreması ve dışının nefis çikolata sosu dışarının akan insan seline inat nefes aldırıyor ve gülümsetiyor insanı.(seratonin modu devam, heran herşey olabilir ve hiçbir şey göründüğü gibi değildir sayın okuyucu)(Fotoğraf: lezzetin izinde)

Bu maddeleri alan şunları da alabilir:

1. En Yenilesi 40 Türk Tatlısı (29-20) 2. Bölüm…
2. En Yenilesi 40 Türk Tatlısı (19-10) 3. Bölüm….
3. En Yenilesi 40 Türk Tatlısı (40-30) 1. Bölüm…
4. En iyi 10 facebook platformu…
5. En baba 10 Yeşilçam karakteri…