Madde Bağımlısı

Efendim, şimdi adına friendfeed derler bir ortamımız var. Böyle çok bi sosyal filan. Kavgası gürültüsü de eksik olmuyor tabii. Şimdi bu ortamda ister istemez kemikleşen bir takım davranış biçimleri oluyor, e bir süre sonra da bu trendleri, pek çok insanda görmeye başlıyorsunuz haliyle. Şimdi gelin bi bakalım, bu güzide sosyal platformumuzda neler in, neler out.

20. Selebritilik basamaklarını tırmanma
FF selebritisi diye bi şey var, zannederim bir feed açıp, anında 100 yorum almak, kalabalık bir takipçi listesine sahip olmak gibi kriterleri var. Bu selebritilik mertebesine ulaşmak için de nabza göre şerbet gerek sanırım. Bi de hani kendiliğinden, star ışığı taşıyanlar var tabii, onları direkman takip edenler oluyor. Ama bi kısım insan da selebriti olayım diye kasıyor da kasıyor sanki. Bunu yaparken de eski selebritilere saldırmak (bkz. Petek Dinçöz taktiği), cinsel içerikle olaya dalmak, geyiğe vurmak ya da bir kesimin selebiritisi olmak için o kesime seslenip, diğer kesime saldırmak filan gibi şeyler gözlemlemekteyim. Bilemiyorum, biraz da 20. Maddeyi doldurmak için koydum bunu açıkçası ahahahaha.

19. Elitler vs. halk
Şimdi bunlar taktılar elitler de elitler diye. Kim bu elitler deseniz, baya baya bildiğiniz klişe bir karikatür çiziyorlar. Hani bildiğin Pamuk Prenses. Tamam Pamuk Prenses, aristokrat bi kişi ok de, bu demek mi ki her elit öyle olacak? E o zaman orjiden orjiye, fondüden fondüye koşan eski Roma elitlerine ne buyurulur? Bak mesela ben ki elitin önde gideniyim, hiiiç bu pamuk prenses profiline profile uymam. E, kim o zaman bu elitler? Size uymayan, sizi seviyesiz bulan herkes olabilir. Netekim, küfür edildiyse ve sen kalkıp “eh be kardeşim, sıçtın muhabbetin içine, git başka yerde küfret dersen” elit olursun. Bu minvalde de çeşitli kavgalar yaşanır, ortaçağ misali. Elit toprak sahipleri ile halk birbirine girer filan, hatta burası “halk feed’i, siz başka yere taşıyın bu söylemleri” gibi salak laflar da edilir. Alla akıl fikir versin diyeyim, ne diyeyim.

18. Mahlaslılardan tiksinmece
Eskiden internette anonim olmamak diye bir şey söz konusu değildi. Geç adımı soyadımı, çalıştığım yeri, fotomu paylaşmayı sadece adımı söylemeye çekinirdim ben. Hepimiz mahlaslıydık ve norm buydu. Ne olduysa feysbuk’tan sonra oldu ve şimdi ismini kullanmamak tuhaf kaçar hale geldi. Paradigm shift dedikleri nane işte, 10 senede, irc’den feysbuk’a, nereden nereye geldik. Neyse işte o yüzdendir ki, mahlas kullanan 3-5 kişiye bi kötü gözle bakma hadisesi türedi. Sen anonimsin, seni ciddiye almam gibi bi durum var. Benim anlayamadığım ise o kişinin yazdıkları, çizdikleri gerçek ise, ciddi ise niye bu kadar takılınıyor mahlasa? Bilemedim. Ama sürekli aynı kavgayı, aynı laf sokmaları görüyoruz orada ve burada.

17. Neden beni blokladınızzzz?
Hiç anlayamadığım bir trend daha! Son günlerin yükselen trendi, seni bloklayanları veya seni listesinden çıkaranları paylaşmak ve mızmızlanmak. Yahu her gün birileri abone oluyor, birileri beni bırakıyor. Keza ben de kafama esiyor, hiç bi kötü niyet olmadan bazen birilerini siliyorum. Bunların da hesabını bile tutmuyorum, çoğu zaman farkına bile varmıyorum. Siz nasıl hesabını tutuyorsunuz bunun ve neden önemsiyorsunuz, hiç anlayamıyorum. Hani gerçekten arkadaşındır filan, anlarsın, üzülürsün de her gidenin ardından üzülmekle ömür geçmez, bak ben size söyleyeyim.

16. Feyk account
Efendim genelde ff insanları isim-cisim kullandıklarından, her tür post altına aklınıza geldiği gibi yazabilme şansınız olmayabiliyor. Olay seks ise biraz usturupu koruyorsunuz, yok küfür etmek istediğinizde siktir lan yerine, defol diyorsunuz filan. O zaman ne yapıyorsunuz, hemen feyk bir account açıp, gönlünüzü ferah, kaleminizi serbest tutuyorsunuz. Rahatlıyorsunuz, deşarj oluyorsunuz, arada feykinizin cinsiyeti ve tarzına göre avladığınız karşı cins sazanlar da bonus’unuz oluyor. Tabii ama bu trendin diğer yansıması olan “Feyk bu, feyk!” olayını da gözardı etmeyeceksiniz.

15. Provokatif post altında disable veya delete comments
Canım sıkılıyor, bana bir eğlence gerek, ne yapayım, ne yapayım… Hah buldum, kavga çıkarayım! Hemen açıyoruz en okkalısından tahrik yüklü bi şey. Mesela: “Oruç tutmuyorsan salaksın!” Hemen altına doluşuyor kankişlerim, evet evet haklısın, çok haklısın, iyyy iğrenç minvalinde 100 yorum gidiyoruz. Sonra bir cengaver geliyor ve “ne diyosun arkadaşım” diyor. İşte o noktada sen hemen bu yorumu siliyorsun, çünkü hoşuna gitmedi ve feed’in kirlendi. Vah ki vah… Baktın cengaverler çok sık gelmeye başladı, bu sefer de sinirlendiğini belli edip, postu yorumlara kapatıyorsun. Bana sorarsan baya belaltı dövüşmek ama yapan çok.

14. Deney yapmak
İronik insanların seçimi… Evet efenim, bu nedir? bu birilerinin “ahahahahah bi şey yapıcam, bakalım kimler atlıcak ahahahahaha” temelli eğlencesinin çatısını oluşturur. Ne bileyim, bi kız yaratırsınız onunla ölçersiniz milletin sazanlık oranını, yok efendim küfür basarsınız öyle takılırsınız, işte ne bileyim bişey bişey… Sonuç olarak yapan için eğlenceli, yapılan için ise “ah ulen nası yedim bunu” etkisi yaratan bi aktivitemizdir.

13. Blok var, hide var
Biri postunuzu beğenmedi, bunu ifade etti. Joker cevap hazır: Blok var, hide var! Etkili bir araç olduğu su götürmez, herkes zaman zaman buna başvuruyor sanırım ama fazla yapılınca da sıkıyor, biraz papağan gibi bir şeye dönüştürüyor insanı. O yüzden aşırı dozu tavsiye etmeyeceğim.

12. Ota boka saydırmak
Şimdi bu kavga etmek gibi bi şey değil. Daha çok birileri ne yazarsa yazsın, ona saydırarak girmek minvalinde tecelli ediyor. Yani diyelim ki ben “Başım ağrıyo” yazdım, hemen bi manyak küfür sazanı atlıyor, “ne başın ağrıyo huorosppuuu” diye giriyor. Tabii ki biraz mübalağa ediyorum ama tarz ve tavır böyle. Edilen küfürlerde herhangi bir mana veya derinlik aramamakta fayda var. Daha çok önümüze gelene bir küfür stratejisi izleniyor. Amaç bu, faydası ne? Zannederim ki deşarj. Maça gidip bağırmak gibi bi şey diye tahmin ediyorum. Bazen beni o kadar delirtiyorlar ki, benim de ağır şekilde giresim gelmiyor değil. Zannederim ki sahte hesaplara da bu nedenle ihtiyaç duyuluyor.

11. Trolling
Bu da feyk account bi nevi ya da tam yukarıdaki maddemizin iyice abartılmış hali. Birilerine eğlence gerekiyor, açılıyor bir account ve trollemek tabir ettiğimiz aktivite başlıyor. Nedir bu aktivite? Saçma sapan konuşmak, ortamı piç etmek, konuyu saptırmak vs… tabii bu trendin bir sonucu da saçma sapan bir fikriniz olduğunda herkesin hemen “Don’t feed the troll” diye atlaması ki bu, bana sorarsanız troll aktivitesinden bir kalem daha tiksinç.

10. Buluşmak
Sanal ortam ama gerçek ortamlara akmayı ihmal etmiyoruz. Her an bi şenlik, bi yemek, bi buluşma, bi bahane var. Her saniye FF’den birileri eğlenir halde. Mesela ben bu yazıyı yazarken, bir takım FF’ciler buluşmuş, ekim ayının gelmesini kutluyor olabilirler. Bu buluşma trendinin kaçınılmaz trendi ise buluşma fotoları! FF’ciler tatilde, FF’ciler piknikte, FF’ciler maçta… Böyle gidiyor bu.

09. Ders vermek
Mesaj kaygılı bir hareket ve sanırım en tiksindiğim FF trendi. Böyle sürekli bi ahlak dersi, bi böyle tehditkar hava, bi dayatmacılık…. Genelde de dinci tayfada hissediyorum ben bu trendi. Ne bileyim, çıplak kadın mı var hemen gelsin cehennem öğretileri ya da mesela ramazanda yemek fotosu mu koydunuz nefis üzerine ders falan filan. Din kültürü ve ahlak bilgisi 101 mübarekler. Her zaman din konulu da olmuyor tabii, haklarını yemeyeyim. Bazen mesela şiddetli hayvan hakları savunucuları da etli yahni resmi koyana, mezbahalar üzerine ders veriyor filan… Ya da ne bileyim spam’e karşı savaşanlar timi var, ders vermeyip, disipline yolluyor… Konu neyse ne, şu bir gerçek ki, bu trend her zaman ama her zaman fanatik tiplerde oluyor, o kesin. Ya tamam siz neye inanıyosanız inanın, ne düşünüyosanız düşünün de etrafa dayatmak nedir yahu?

08. Karşı cinse yazmaca
Evet bu var ve hayır, sadece erkekler kızlara yazmıyor. Bana sorarsanız, kadınlar uluorta yazma konusunda daha cüretkar hatta. Bir cesaret kazanmışlar FF’de gibi sanki. Misal uluorta “yoklarım lan seni” diyeni gördüm ben ki bunu bi adam bi kadına dese, taciz var diye olay çıkar zannederim. Neyse işte, kadın-erkek bir arada bulunulduğu ortamlarda flört kaçınılmaz oluyor, bir noktadan sonra herkes birilerine yazmaya başlıyor. Hatta birileri karşılıklı flört ediyor, birileri buna kıllanıyor, laf sokuyor, olay çıkarıyor, iş sanal Dallas’a dönüyor falan filan. Ama evet, şu sıra hayli yaygın bir trend olarak gözlemliyoruz, heyecanla izliyoruz.

07. Birileri kalıbı
Bu da tiksindiğim bir başka trend. Diyelim ki adamın ya da kızın tekiyle alenen birbirinize girmişsiniz. Herkes de görmüş. Nedense bunu sonradan başka bi yerde “Ayşe Fatma’yla birbirimize girdik” şeklinde ifade etmek ayıp karşılanıyor. Racon, isim vermeden “bazıları” ya da “birileri” kalıbını kullanmak ve herkesin bildiği, şahit olduğu bir şeyi ima yollu şekilde kullanarak, laf sokmak. Ulen zaten herkes gördü, neyin iması bu? Hiç anlamıyorum. Bana ciddi şekilde Pazar keyfi’nde birbirine sokuşturup duran şarkıcıların ağzı gibi geliyor: “O kişi kendini biliyor. Benim o kişiyle muhatap olacak durumum yok ama ben o kişilerden daha güzelim. Kendilerini allaha havale ediyorum.” Hadi len. Memlekette göte göt derler ise, bırak da götün ismini vereyim yahu. Nedir bu politically correct olma sevdası?

06. Kedi – Yemek
Kedi şirin hayvan, fanatik bir hayvan kitlesi olan hayvan. E haliyle bu da yansıyor ff ortamına. Herkes kedi paylaşıyor, herkes kedilere yorum yapıyor. Sıkılan basıyor kediyi. Ha ama bunun da şöyle bir başka sonucu oldu, artık kedi ironi yapmak için kullanılır hale geldi. Ortamın geyiğini eleştirmek isteyen herkes: “E artık ben de kedi koyacam sadece” diyor, ben dahil. Üstelik ben hem kedi koyanlara, hem de bunu ironi olarak kullananlara dahilim. Karaktersizlik işte, napıcan. Gerçi ironikçi kediciler yüzünden bu trend son günlerde düşüşe geçmiş durumda, halk kedi koymaya korkar oldu nerdeyse… Kedi dışında, bir de yemek gibi bir olay var hayatımızda. Herkes yiyor. O yüzden yemek post etmek de baya reyting sağlıyor.

05. Kamuoyu araştırması
Bu manalı bir trend zira ff nabız yoklamak için iyi bi mecra. bir anda bir sürü insana ulaşabiliyorsunuz. Nasıl kullanılıyor bu araç? şöyle ki, diyelim bir ürün hakkında bilgi istiyorsunuz, hemen post açıyorsunuz, o ürün hakkında ne düşünüldüğünü soruyorsunuz, cevaplar bardaktan boşanırcasına geliyor. Anket, feedback, beyin fırtınası vs… amaçlarıyla da kullanılan bu post açma türü, iyidir, hoştur, bana sorarsanız ff’nin en büyük faideyi sağlayan şeylerinden biridir.

04. Geyik
Tüm zamanların vazgeçilmez trendi geyik, ff’de şu sıra patlama yaşıyor, sayın seyirciler. Özellikle Eda, Ezgi, Efe, Çağatay, Gülnur kişilerinin başlattığı yorum rekoru denemeleri ile altın çağını yaşayan geyik, gaps’çiler diye bir ekol bile oluşturmuş durumda. Geyik dediğimiz nedir? Bildiğimiz geyiktir. Sonradan bakınca pek bir şey ifade etmeyen, bir yorumlar silsilesidir. İçinde olması eğlenceli, dışarıdan seyretmesi alacakaranlık kuşağı etkisinde. Ama zararsız, hem blok var, hide var, öyle ya!

03. FF bu değil, blok!
En sevdiğim trend bu sanırım. Hoşunuza gitmeyen bir post mu gördünüz, o kullanıcıyı bloklamak hakkınız. ama bunu yaparken, blokladığınızı da haşin bir şekilde belirtmeniz gerekir, yoksa dağ dağa küsmüş hesabı, karşı tarafın haberi olmazsa ne anladık bu işten öyle ya. O yüzden ne yapıyoruz kişiyi bloklamadan önce “Bloook!” diye çemkiriryoruz, sonra kişinin bunu okuması için yeterli süreyi verip, blokumuzu basıyoruz. yetmiyorsa bir de “Bilmemkimi blokladım” diye feed giriyor, herkese duyuruyoruz. Zira blok istemediğin kişileri görmemek için değildir, blok bir yaşam biçimidir, evet.

02. Fotoğrafımı koyarım, puanları toplarım
Bu yeni, yükselen bi trend. Genel itibariyle kızlarımız yapsa da, yapan erkek tayfası da yok değil. Nedir? Basit bi şeydir. Kendi fotolarımızı yükler, bi de soru sorarız, altında 1280 tane yorum birirktiririz. Yorumların seyri de çok bi çeşitlilik göstermez, kankiş tayfası muck muck derken, ulusal yazma tayfası “çok güzelsiiin” diye bağırır. Bir de her şeye muhalif olmayı kendilerine görev addeden tayfa vardır ki, onlar illa ki bok atacak bir şey bulur ve böyle yaparak, sürüden ayrıldıklarını sanarlar: “Yani fena foto diil ama sanki burnunun üzerinde sivilce var, bi de foto portre ama basenlerin geniş mi ne?” Bilemiyorum amacı nedir, zannederim ego parlatmak da ben şahsen birazdan fazlaca geyik bulmaktayım bunu, hele ki aşırı kullanımında çok saçma durduğunu düşünmekteyim ama tabii almiim, alana da mani olmiim. Ne diyeyim?

01. Kavga etmek
FF kavgaları meşhur, umarım en meşhur FF meydan muharebelerini de maddelicem yakında ama tırsıyorum ahahahahah. Neyse, kavgası bol dedik ya, hah işte o yüzden insanlarda sıkıldıkça bir kavga çıkarma arzusu da göze çarpıyor. Zira geyik geyik bi yere kadar, vakit en çabuk kavgada geçiyor. Türk televizyonlarının da olayı budur zaten, kavga reyting alır, eh işte FF’de de durum farklı değil. Üstelik sanal ve yazışmalı bir ortam olunca kavga etmek, kavga çıkarmak çocuk oyuncağı.

Evet… FF trendleri araştırmamız şimdilik bu kadar… tabii ki bunlardan bazılarını ben de zaman zaman kullanıyorum falan ama bu bilimsel bi araştırma sonuçta, iş başka, aşk başka, evet… İyi günler, esenlikler dilerim efenim.

Bu maddeleri alan şunları da alabilir:

1. En büyük 20 FF Meydan Muharebesi…
2. En altın 10 feed konusu ile Friendfeed’de takipçilerini artırmak…
3. En iyi 10 facebook platformu…
4. En Amerikan 15 söylem…
5. En kısa 10 kelime ile kadınların kavgada söylemek istedikleri…