Madde Bağımlısı

Efendim, şimdi bu tavşanlar da nereden çıktı? Ne diyeyim ki; tavşan bu, hoplak bir hayvan, çıkıveriyor öyle birden… Ama özellikle son günlerde internet ortamında sık sık karşımıza çıkan sempatik tavşan kardeşler, bizi bu mühim konuya parmak basmaya itti. O zaman iyi akşamlar, kovalasın sizi tavşanlar!

15. Tavşan terlikler

Önce tavşan terlikler vardı… Ardından maymun, aslan, kedi, köpek, ornitorenk ve bilimum diğer terlikler geldi. Yani bu tavşanlar, pofidik tüylü terlik sektörü için bir ilk, bir öncü niteliğinde. Hatta tavşan terlik, bütün pofidik terliklerin anasıdır diyebiliriz. Peki, bu tavşancıklara terliksi hayvan denebilir mi? Yoksa hayvansı olan terlikler midir? Bu konuyu okuyucunun yorumuna bırakıyorum…

14. Nesquik Tavşanı
Bu hiperaktif, enerji bombası tavşan, yıllardır bir Güzin Abla misali çocukların yardımına koşar. Çocuklar zırt pırt; yok Nesquik’imiz dama çıktı, yok komşunun köpeği Nesquik’imizi yedi gibi fosuruktan sebeplerle bu tavşana danışırlar. O da bir gün çıkıp “bıktım ulan, sahip çıksanıza şu Nesquik’inize!” demez, öyle de altın kalpli bir tavşancıktır kendisi. Yalnız bu tavşancığın adının Quicky olması, insanı işkillendirmiyor değil.

13. Wallace & Gromit “Curse of the Were-Rabbit” tavşanları
Bu filmin adı Türkçe’ye, “Wallace ve Gromit Yaramaz Tavşan’a Karşı” diye çevrilmiş. 2005 yapımı stop-motion’ın kahramanı olan tavşana ne kadar yaramaz denir bilemiyorum. Bana kalsa; dev tavşan, canavar tavşan, acayip tavşan filan derdim herhalde.
Neyse, gelelim hikayeye: Sorunları insancıl yöntemlerle çözmeleriyle tanınan anti-haşere timi Wallace ve Gromit, şehre dadanan dev tavşanı yakalamakla görevlendirilir. Film boyunca karşımıza komik, acayip, büyük-küçük, bir sürü kımıl zararlısı tavşan çıkar.

12. Miss Potter’ın tavşanları
Helen Beatrix Potter ablamız 1866-1943 yılları arasında yaşamış bir İngiliz yazar ve illüstratör. Hatta kendisi hakkında “Miss Potter” diye, 2006 yapımı bir film bile var. Neyse hemen konumuza dönelim; Beatrix Potter çocuk kitapları yazıyor ve hayvanlar alemine pek meraklı, özellikle de tavşanlara… Resimlerdeki pipo içen baba tavşan ve önlüklü, yemek yapan anne tavşan illüstrasyonlarından, tavşanlarımızı tanıyacağınızı düşünüyorum.
En tanınmış karakteri Peter Rabbit adında küçük bir tavşan. “Peter Rabbit’in Öyküsü”nde yaramaz Peter, annesinin sözünden çıkar ve olaylar gelişir… Miss Potter’ın ikinci meşhur tavşanı Benjamin Bunny. Kendisi Peter’ın kuzeni olur. Onun öyküsü de Peter’ın öyküsünün devamı niteliğinde. Miss Potter’ın ayrıca, “Flopsy Bunnies” ve “The Story of a Fierce Bad Rabbit” isimli, tavşanlı başka hikayeleri de bulunuyor.

11. Niyet Tavşanı
Aslen iyi niyetli olan bu sevimli tavşancıklar, başkalarının kötü niyetlerine alet olurlar. Şöyle ki; yoldan geçerken miniminnacık, şirin mi şirin tavşancıkları görür, içinizden “oy ne şekerler” diye düşünür, gözlerinizi 1 saniyenin üzerinde bir süre boyunca tavşanlarda sabitlersiniz. İşte bu hareketiniz kötü niyetli niyetçi abiler için bir sinyal niteliğindedir. Onlar dudaklarınızın belli belirsiz büzülüşünü ve gözlerinizin tavşancık üzerinde ortalamanın üzerinde bir süre sabitlendiğini fark eden radarlara sahiptir.
Sinyali aldıkları anda harekete geçer ve içinde gubik niyetler yazan kağıtlardan çektirmeden sizi asla bırakmazlar. İşin en acı yanı çektiğiniz kağıttan;
“Miranda Miranda
Sevdim seni bir anda
Gel bana bazı bazı
Yaşasın 23 Nisan”
gibi, tamamen manasız bir mani çıkar ve vereceğiniz paranın o tavşancıklara hiçbir faydası olmayacağını bilirsiniz. Tabii iyi niyetli niyetçiler de vardır elbet (umarım yani). Ama maalesef ben onlarla hiç karşılaşamadım. Hep sigarasıyla aynı elinde tuttuğu tavşanı bana uzatarak “Abla gel gel” diyen, uyuz niyetçiler oldu. “Amca, benim hiç iyi niyetli niyetçim olmadı ki…”

10. Donnie Darko’daki iskeletor tavşan
Sıradaki tavşanımızın pek sevimli olduğu söylenemez. Zira kendisi halüsilasyon mudur, uzaylı mıdır, ruh mudur, cin midir, ne idüğü bilinmez bir mahluktur. Üstelik insan boyundadır ve yüzü de iskelettir!
Neyse, bu filmdeki iskeletor tavşanımızın adı Frank’tir ve filmin ana kahramanı Donnie Darko’ya sık sık malum olup yok “sona şu kadar kaldı”, yok “hepimiz ölüceez” gibi moral bozucu kıyametsel bilgiler verir. Gerçi filmin başında yine benzer kehanetler vermek için malum olan bu tavşan, kahramanımızın hayatını da bu vesileyle kurtarır.
Bu filmdeki tavşan, sembolik anlamlar da içeriyor. Bunu filmin senaristi ve yönetmeni olan Richard Kelly’nin kestiği bazı sahnelerden, ve kendi yorumlarından anlıyoruz. Filmi henüz izlememiş olanlar için bence bu kadar bilgi yeter. Ama madde sıralamımızda 9 numarada göreceğiniz Watership Tepesi adlı klasik kitap ve oradaki tavşanlar, zamanında Richard Kelly’yi bayağı etkilemiş diyebilirim.

9. Watership Down (Watership Tepesi) tavşanları

Bu kitap sadece Donnie Darko filmine değil, yayınlandığından beri hastası olduğumuz Lost dizisine de ilham kaynağı olmuş. En azından Sawyer’ın elinden düşürmediği kitap olarak biliyoruz kendisini…

Bu İngilizlerin tavşanlarla ne alıp veremediği var bilmiyorum ama bu kitabın yazarı da bir İngiliz. Richard George Adams’ın 1972 yılında yayınlanan kitabı, geçtiğimiz sene Türkçe’ye çevrildi. Bir tavşan kolonisinden birkaç tavşanın yerleşim alanlarının talan edilecek olması sebebiyle başka bir yere (Watership Tepesi’ne) göçünün öyküsünü anlatan kitap, bugüne kadar pek çok ödül aldı.

Kitaptaki tavşan kolonisinin diktatör özellikler taşıyan bir ülkeye, kahramanların ise insan karakterlerine olan benzerliği, kitabı bu denli başarılı kılan özelliklerin başında geliyor. Öyle ki, bu tavşan kolonisinin kendilerine özgü bir yönetim sistemi, askeri birlikleri, halkı, kültürü ve dili bulunuyor.

Sembolik anlatımlar üzerine kurulu kitap, diktatörlüğe başkaldırı, özgürlük arayışı, birbirine bağlılık, cesaret gibi temaları ele alıyor. Bana biraz da insanların doğaya olan saygısızlığını ve yok ediciliklerini eleştiriyor gibi de gelmişti ama herkesin algısı kendine tabii…

Tavşanlarımızı tanıyalım:
- Fiver (Hrair-roo): Ürkek, fiziksel olarak zayıf, ancak kahin özellikleri taşıyan, bilge bir tavşan. Zaten diğerlerini gelecek felakete karşı uyaran da o. (Bkz. bir üst madde: Donnie Darko)
- Hazel (Hazel-rah): Doğuştan lider, cesur, öncü ve kararlı bir karakter. Cesaretiyle göç eden grubun da doğal lideri oluyor. Fiver’ın ağabeyi ve ona inanan nadir tavşanlardan. (Hmmm… Lost’taki Jack adeta…)
- Bigwig (Thayli): Koloniden kaçan grupta bulunan “eski asker”. Çok güçlü ve sert ancak Hazel kadar liderlik vasıfları taşımıyor.
- Diğer karakterler: Silver, Blackberry, Dandelion, Pipkin, Bluebell, Holly…

Ha unutmadan; bu kitabın animasyon filmi ve TV dizisi de pek meşhur.
(Doğruluğu konusunda güvence veremem ama Lost-Watership Down benzerlikleriyle ilgili detaylı bir site buldum, incelemek isteyenler için buyrun: http://www.frmtr.com/lost/1665989-watership-tepesi-romani-lost.html )

8. Roger Rabbit
Bu kadar ciddiyet, alegori, mesaj kaygısı yeter. Bu tavşanımız son derece ciddiyetsiz, komik, zibidi bir şahsiyet. Yıldızı 1988 yapımı Who Framed Roger Rabbit filmiyle parlayan bu animasyon karakter, benim hayatımda önemli bir yere sahip. Bir kere sinemada izlediğim ilk filmin kahramanı olur kendisi. Gerçi filmde sadece yetişkinlerin anlayacağı o kadar çok olay vardı ki, şimdi neler olduğunu çok net hatırlayamıyorum. En iyisi biraz kopya çekeyim…
Roger Rabbit, ünlü bir çizgi film oyuncusudur. Hollywood’un çizgi karakterlere özel Toontown bölgesinde yaşamaktadır. Kahramanımızın patronu, son zamanlarda işine konsantre olamayan Roger’ın bir derdi olduğunu düşünerek, konuyu araştırması için bir dedektif tutar. Bu arada cinayetle suçlanan Roger’a yardım etmek de aslında çizgi karakterlerden nefret eden bu dedektife düşer. Şunları da eklemeden edemeyeceğim: Bu film animasyon ve gerçek çekimleri başarılı şekilde buluşturması ve seksi kahraman Jessica Rabbit’le tanışmamızı sağlaması açısından da mühim bence.

7. Energizer tavşanı
Bu durmak yorulmak bilmeyen tavşan, 1989 yılından beri Energizer pilleri için çalışıyor. Energizer aslında bu “cool” tavşan tiplemesini, rakibi Duracell’n tavşanlarıyla dalga geçmek için yaratmış. Ama bu pembe tavşan, siyah güneş gözlüğü, parmak arası terlikleri ve elinden düşürmediği davuluyla Duracell tavşanlarını tahtından etmiş. Başarılı bir davulcu ve marka temsilcisi olarak kariyerinde yükselmeye devam ediyor.
6. 62’den tavşanResim kabiliyeti olmayanların kurtarıcı tavşanı, öyle sanıyorum ki Türk pratik zekasının bir ürünü. Çünkü herhangi bir yabancı kaynakta kendisine rastlayamadım. Daha çok ilkokul defterlerinde karşımıza çıkan bu tavşan türünü hatırlayamayanlar veya bilmeyenler için anlatayım: Önce biraz bitişik bir 62 çizilir. Daha sonra 2 rakamının yuvarlak kısmının iç tarafına iki nokta şeklinde gözler yapılır. Ardından da 2’nin tepesine bir çift kulak çizilir. İşte 62’den tavşanınız hazır. Buyrun, siz de çekinmeden deneyin.

5. Kaplumbağa ile Tavşan
Yine, dünyaca ünü bir tavşanla karşınızdayız. Hikaye bayağı eskilere, taaa Antik Yunan’a dayanıyor. O dönemde yaşamış ünlü hikayeci Ezop’un onlarca tanınmış fablından sadece biri “Kaplumbağa ile Tavşan”. Bu öyküsü, daha sonra La Fontaine tarafından tekrar yorumlanmış.

Hikayenin kahramanı olan tavşan biraz gıcık bir karakter. Kendini beğenmiş, alaycı, antipatik… Iyyyy… Sen git kendi halinde takılan kaplumbik kardeşle durup dururken “slow motion kaplumbik” diye dalga geç, sonra bulursun belanı işte. N’oldu hoptirink davşan, bi’ ağırlık çöktü sanki üstüne?

4. Alice’in beyaz tavşanı
İşte benim kişisel favorilerimden biri: Alice Harikalar Diyarında’nın Beyaz Tavşanı! Bu tavşanı kendime bu kadar yakın bulma sebebim belki de sürekli geç kalma stresi yaşamamdır. Gerçi o, sonunda geç kalmıyordu galiba, ama olsun…
Yine İngilizler ve tavşanlar… Bu klasik karakterin yaratıcısı da bir İngiliz. Lewis Carroll takma adını kullanan Charles Lutwidge Dodgson, Alice Harikalar Diyarında’yı yazarken gerçek insanlardan esinlenmiş. Beyaz Tavşan’ın, gerçek Alice’in (Alice Liddell) babası olan Dean Liddell’dan esinlendiği tahmin ediliyor. Bu panik, stresli ve aceleci tavşan, kitapta Alice için bir rehber niteliği taşıyor. Ne de olsa Alice, onu takip etmese, Harikalar Diyarı’nı asla bulamazdı… Başına bu kadar iş de gelmezdi gerçi…

Bu tavşan karakteri de, tıpkı Watership Tepesi’ndekiler gibi, pek çok film, şarkı, dizi için ilham kaynağı oldu. En açık alıntılar arasında Jefferson Airplane’in White Rabbit şarkısını ve Matrix filminde, Matrix’ten çıkmak için kullandıkları “Beyaz Tavşan’ı takip et” ifadesini sayabiliriz.

3. Paskalya Tavşanı
Hristiyan aleminin önemli bayramlarından biri olan Paskalya’da, İsa’nın yeniden dirilişi kutlanıyor. Ama Paskalya Tavşanı’nın aslında İsa ile pek bir alakası yok. Çünkü bu inanışın temeli çoook daha eskilere dayanıyor. Teeee Avrupalıların Pagan dönemine… Tabii İngilizler eksik olmuyor bu hikayede ama inanır mısınız bu kez olayın asıl sorumlusu Almanlar!

O zamanların pagan bereket tanrıçası Eostre’nin (Ostara), geceleri bir tavşan kılığına girip dolaştığına inanılırmış. Pagan Avrupalılar da bahar aylarının gelişini tanrıça Eostre’ye adadıkları bir bayram ile kutlarlarmış. Zaten Easter (Paskalya) adı da buradan gelirmişmiş. Yani buradan anlayacağımız Paskalya aslında bir bahar bayramı… Hristiyanlık döneminde de İsa’nın dirilişiyle (baharda doğanın yeniden dirilişi) bağdaştırılmış ve böylece günümüze kadar ulaşmış. Tavşan ve yumurta da, üretkenliğin ve bereketin sembolü olarak baki kalmış.

2. Bugs Bunny
Warner Bros’un gevrek gülüşlü, ukala tavşanı Bugs’ı bütün dünya tanıyor. Kendisi Hollywood kaldırımına ismini yazdıran ilk tavşan olur. “Knight Knight Bugs”daki başarılı performansı, ona 1958 yılında bir de Oscar getirmiş. 1990’da bir nevi biyografisi olan “50 Years and Only One Grey Hare” kitabı yayınlanmış. 2002’de, TV Guide tarafından tüm zamanların en iyi çizgi karakteri seçilmiş. Eh yani, ukala olmaya hakkı var biraz…
1940, Brooklyn doğumlu Bugs, ilk çıkışını “A Wild Hare” ile yapmış. İlk kez burada deliğinden çıkıp, ezeli belalısı, peltek avcı Elmer Fudd’a “What’s up doc?” (N’aber canım?) demiş. Bu laf zamanla eğlence sektörünün duayen tavşanı Bugs’ın alamet-i farikası haline gelmiş. Diğer bilinen yönleri arasında; sürekli kemirdiği havucu ve Elmer’a yaptığı vahşice şakalar sayılabilir.

1. Playboy Tavşanı

İşte karşınızda “tavşan kral”! Dünyanın en tanınmış ve über-seksüel tavşanının macerası 1953’te, bir dergiyle başladı. Şimdiyse bu tavşan; dergi, kulüpler, TV kanalı ve bir sürü seksi tavşan kızı içeren dev bir imparatorluğun sembolü. Bereketin simgesi tavşan, Playboy için de bereketli olmuş anlayacağınız. Playboy’un kurucusu ve patronu Hugh Hefner, smokinli tavşan logosunu; esprili cinsel çağrışımı ve oyuncu imajı sebebiyle tercih ettiklerini söylemiş.

Logonun yaratıcısı Art Paul, Hugh Hefner onu yeni dergisine bir logo tasarlaması için aradığında, freelance tasarımcı ayağına takılıyormuş. Eminim logoyu tasarladığında 28 yaşında olan Art Paul, papyon takan janti tavşanın bu kadar ünlü olacağını o zamanlar tahmin etmiyordu. Logosu kabul edildikten sonra, derginin ilk sayısının tümünü, bu şanslı (eh biraz da yetenekli tabii) tasarımcı hazırlamış. Hugh Hefner tarafından Playboy’un ilk art direktörü olarak işe alınan Paul, 30 yıl boyunca bu görevi sürdürmüş.
Tabi len, hangi babayiğit öyle davşan kızlı ayıpçı derginin sanat yönetmenliğini yapmak istemez ki? Düşünsenize bir de o zamanlar orta sayfa güzeli Marilyn Monroe filan… Breh breh breh… E be seksi tavşan, sen nelere kadirsin…

Bu maddeleri alan şunları da alabilir:

1. En tipik 10 emlakçı tanımlaması…
2. En tanımlanamayan 16 kadın ıvır zıvırı… (İSTEK)
3. En Magnum 10 Fotoğraf