Madde Bağımlısı

Cep telefonu kamerasıyla film çekebildiğimiz bir zamanda, fotoğraf dersine ne gerek var canım, ben de çekiyorum zihniyeti pekçok okumuş beyne nüfuz etmişken, tutamadım kendimi sayın okuyucu, hedef kitlemizi daraltmak pahasına bu yazıyı hazırladım. DenizTan taksiratımı affetsin . Başlık yanıltmasın sizi, burada göreceğiniz fotoğraflar illaki Magnum  fotoğrafçıları tarafından çekilmiş değiller, klişeleşmiş, popüler olanlardan da uzak durmaya çalıştım. Dilerim keyfini çıkarırsınız bu biraz dağınık seçkinin. Buyrun sıcak kumlardan serin sulara atlar gibi izleyin bu güzelim fotoğrafları. Afiyet olsun efendim (Tarih sıralaması esasına göre maddelenmiştir).

Magnum: Dünyada olanları kendi objektiflerinden gösterme tutkusundaki Robert Capa, David “Chim” Seymour, Henri Cartier-Bresson, ve George Rodger tarafından 1947′de kurulmuş, New York, Paris, Londra ve Tokyo’da ofisleri olan  fotoğraf ajansı. Şimdilerde New York’ta Magnum in Motion adıyla bir de “multimedia” ofisi açmışlardır.

10. Julia Margaret Cameron (1815-1879), ‘Venus Chiding Cupid and Removing His Wings’, 1872.

Fotoğraf tarihinin erken zamanlarında, portre çalışmaları yapan Julia, bu güzelim fotografı ile maddelerimizi onurlandırmıştır. 48 yaşından sonra kızı ona bir kamera hediye etmiş, o da evinin bir bölümünü özel bir stüdyoya çevirmiş, basmış deklanşöre, basmış deklanşöre (hiçbir şey için geç değilmiş, işte de ispatı sayın okuyucu). John Herschel and Charles Darwin gibi bilim insanları yanısıra Alfred Lord Tennyson gibi şairler de onun fotoğraflarının objesi olmuşlar. İyi de yapmışlar tabi.

9. Lewis Carrol (Charles Dodgson) (1832-1898), “Alice” 1859

Alice Harikalar Diyarında filminin versiyonlarını bilmeyeniniz yoktur, Alice’s Adventures in Wonderland (Alice Harikalar Diyarında) ve onun devamı olan Through the Looking-Glass (Aynanın İçinden) adlı kitapları da biliyorsunuzdur. İşte bu kitapların yazarı Lewis Carrol amca aynı zamanda fotoğrafla da ilgili, muhafazakar, aşırı dindar, irlanda kökenli bir ingiliz. Genellikle kız çocuklarının biraz tırsınç portreleri üzerine çalışmış ta o zamanlarda. Lewis amcanın edebiyat tarihine olan katkıları, fotoğrafa olan aşkının yanısıra bir de arızası var ki kendisi bildiğiniz sübyancı, küçük çocuklara zaafı var yani. Ya işte böyle hiçbir şey göründüğü gibi değildir sayın okuyucu.  Neymiş alt okumalar önemliymiş. Matrix’deki, psychedelic rock grubu Jefferson Airplane’in “white rabbit” parçasındaki o tavşancıklar sonra dandirik amerikan dizisi Starter Wife’ın ilk bölümündeki Alice göndermeleri teee nerelere gidiyormuş demek ki. Bir deli bir roman yazıyor 40 akıllı n’apacağını bilemiyor işte böyle. Ne de güzel oynuyor kavramlarla, imgelerle, sembollerle. Evrendeki herşey birbirine inanılmaz bağlarla bağlı sayın okuyucu, sen farket yada farketme herşeyin bir nedeni var.

8. Robert Capa (1913-1954), “Omaha Beach” 6 Haziran 1944 (D-Day)

“If your photographs aren’t good enough, you’re not close enough.”

Yakışıklı fotoğrafçı, Robert Capa’nın D-Day, Neptün Operasyonu gibi adlarla anılan Normandiya Çıkması sırasında 4 roll filmle (başka yok elinde o sırada) çektiği fotoğrafların, Londradaki embesil labaratuvar görevlisinin kurutucuda unutulmasıyla akan emisyonlarından slightly out of focus serisi ortaya çıkmıştır (küllerinden doğmak gibi düşünebiliriz). Bu kazadan sadece 4 fotoğraf düzgün basılmış. Yakışıklı olunca bu kadar tabi ki aşk hayatı da hareketli ve renkli geçmiş. Büyük aşkı Gerda da fotoğrafa aşık ve fotoğrafı da Capa’dan öğrenmiş. Lakin Gerda, İspanyol iç savaşını görüntülerken hayatını kaybeder. Bunun üzerine Capa derin bir bunalıma girer ve ancak 6 yıl sonra, Elaine Justin’e aşık olunca çıkar depresyondan. Büyük bir aşk yaşayan Capa, Elaine kızıl saçlı olmasına rağmen onu “pinky” diye çağırırmış. Ancak her güzel şey gibi bu da sona erer. Elaine gidip bir yakın arkadaşıyla evlenir (kadın milleti). Capa da  Amerikan askerlerine moral vermek üzere cepheye gitmekte olan Ingrad Bergman’la tanışır, bu defa bu güzel hatuna aşık olur. Aşkları iniş çıkışlı bir şekilde sürerken Ingrad klasik bir kadınsal triple evlenmek ister ancak Capa da bildiğiniz bir erkek sonuçta istemez ve Capa’nın Türkiye seyehatiyle birlikte bu aşk da biter. Life dergisinin teklifini, bir daha savaş fotoğrafı çekmeyeceğim diye yemin ettiği halde kabul ederek Vietnama gider Capa bunun üzerine. Ve çok tehlikeli bir ateş hattında ilerlerken, jipten inmeye karar verir. Jipten uzaklaştıktan birkaç dakika sonra büyük bir patlama duyulur. Capa bir kara mayınına basmıştır. Sol bacağı tamamen parçalanmış, göğsünden ağır yara almıştır. Hastaneye yetiştirmeye çalışırlar ancak yetiştiremezler. Magnum Fotoğraf Ajansı’nın kurucusu ve 1951′de başkanı olan Capa’nın bu heyecan dolu hayatı elinde kamerasıyla son bulmuştur.

Bonus. Matisse

7. Joseph John Rosenthal (1911-2006), “Raising the Flag on Iwo Jima” 1945

Evet klişe bu fotoğraf ancak bi sabırlı olunuz sayın okuyucu, ne demiştik? sorgulayınız ilk önce. Neden bu klişeyi eklemiş olabiliriz acep? Buyrunuz açıklıyorum; Amerikalı savaş fotoğrafçısı Joe Rosenthal gördüğünüz II. Dünya savaşı fotoğrafıyla Pulitzer kazanmıştır. Ondan yıllar sonra iki tane anarşik kılıklı hippi çıkıp bu fotoğrafı manüple etmiş Iwo Jima zaferinin zihinlerdeki imgeleriyle oynayarak onu savaş karşıtı bir söylem haline getirmişlerdir. İşte böyle.

Bonus görsel. Ronald ve Karen Bowen

6. Eve Arnold (1912-), “Marilyn” 1960

İlk kadın Magnum Fotoğrafçısı olan Eve için kamera bir enstruman ve asıl önemli olan onu çalanın kim olduğu. Kendisi ile Marilyn ayrılmaz ikililer zira Marilyn diğer fotoğrafçılardan daha çok güvenmekte kendisine. Eve sadece Marliyn çekmiyor tabi, listesinde Kraliçe Elizabeth (II), Malcolm X, Joan Crawford gibi başka ünlüler de var.

bonus. Malcolm X

5. Henry Cartier Bresson (1934-2008), “İstanbul”, 1964

Modern belgesel fotoğrafçılığın babası olan Henry Fransızdır. Zengin bir ailenin 5 çocuğundan biridir kendisi ve sosyalist katolig ailesi onu her zaman fotoğraf konusunda desteklemiş. Örnek aile modeli. Kübist resim eğitimi almış ve fotoğraf resme hiç benzemez demiştir. “Ne zaman deklanşöre basılacağını bilmek zorundadır fotoğrafçı, işte bu an fotoğrafçının yaratıcı olduğu andır. An mı dedim? O an bir kez kaçırırsan bir daha asla geri gelmez!” demiştir. “Decisive moment!” Uluslararası ününe de Gandi’nin cenaze fotoğrafları ile kavuşmuştur.

İstanbul

Bonus. Ninos

4. Bernard Norman (1934-2008), “Flower Power”, 1967

Bernie, Washington’lu önemli fotoğrafçılardan, kızılderili, İrlandalı ve Amerikan Afrikalı bir melez. Güzel bir karma! Flower Power ise “çiçek gücü” onun Pulitzer’e aday olmuş, çalkantılı 60′lı yılların simgeleşmiş fotoğraflarındandır. Ey fotoğraf sen nelere kadirsin. O yılların “savaşma seviş” düsturlu çiçek çocukları doğal olarak bu fotoğrafı da sahiplenmişlerdir. Peki ya onları uyuşturucu bağımlısı, ebleh, ezikler olarak gören punk’ın simgeleşmiş fotoğrafları yok mu? Olmaz mı sayın okuyucu ama biraz sabır canım. Henüz 60′lardayız. Leeeeeeet dı sanşaaaaaaayn in!

3. Jan Saudek (1935-  ), “Love Story”, 1974

Nereden başlasak nasıl anlatsak? Güçlü bir hayalgücüne üst düzey teknik bilgiyi katıştırınız, bunları alıp yaratıcı sürece bilindik kuralları yıkma motivasyonu ile ekleyiniz, bu bulamacı da kendi memleketinizde daha önce çalışılmamış bir türe, nü fotoğrafa dönüştürünüz. (yoo yo! yalan, fotoşop kasmayın boşuna, ıı ıııh)… İşte karşınızda Çek Jan Saudek, DenizTan’ın hemşehrisi, Pragda yaşıyor.  Bu adam kendisini çok etkileyici bir görsel dille, ne çılgın öyküler anlatarak dışavuruyor, renkler, figürler, fikirler fotoğrafla nasıl birleşiyor, izleyiniz sayın okuyucu.

Bonus01. The Flag

Bonus02. Dawn01

2. Kevin Mazur (1934-2008), “Kurt Cobain”, 1990

Nisan 1994′te 27 yaşında ölen Kurt Cobain, Ke.Mazur imzalı fotoğrafıyla maddelememize dahil olmuştur. Hayal edin sayın okuyucu Sting, U2, Elton John, Bon Jovi, Guns&Roses, George Michael, Eric Clapton, Barbra Streisand ve Rolling Stones gibi tipler mütemadiyen çevrenizde ve siz, onlarla geçirdiğiniz anları seçip, o anı bütün dünyanın görmesini sağlıyorsunuz. Böyle düşününce yani sonuçtan uzaklaşıp, sürece göz atınca bu işin ne kadar zevkli ve heyecanlı olduğu ortaya çıkıyor. Çocukluğunda başlayan rock’n’ roll aşkı ile fotoğraf ilgisi birleştirince Ke.Mazur çıkmış ortaya. Herkese hayatının ayrılmaz parçası olan işler/meslekler dileriz sayın okuyucu.

bonus. mick jagger

1. Andrzej Dragan (1978-  ), “Jerzy Urban”, 2004

Cins bir fotoğrafçımızla daha başbaşayız. Andrzej Varşovada okumuş, Amsterdamda, Oksford ve Lizbon’da. Sonra ne mi olmuş? Kuantum fiziği doktoru. Polonyada ödül almış doktora tezi. Şimdilerde de Varşova üniversitesinde akademik kariyerine devam etmekte kendisi. Ayrıca kendisinin ödüllü olduğu bir diğer konu da bestecilik. Evet yaptığı bestelerle de ulusal/uluslararası bi sürü ödül almış. Peki bu adamın maddelememizde ne işi var? Kendisi 2003′ten beri fotoğrafa da el atmış. Dünyanın en iyi 200 reklam fotoğrafçısından biri olmuş, (gıcık bişey yani), KTR Reklam festivalinde altın, gümüş, bronz ne kadar madalya varsa farklı yıllarda hepsini kazanmış, evet. Bitti mi? I ıııh, devam Cannes’de aday gösterilmiş, Corbis’ten gümüş madalya, Golden Drum’dan altın, Epica’dan bronz kazanmış, eeeeh canım sıkıldı kalanını kendiniz okuyunuz sayın okuyucu. Bu ne böyle canım! aaaaaa

Bonus. Skull Fashion, 2006, Agency. JWT, Client. Converse

Bu maddeleri alan şunları da alabilir:

1. En Yenilesi 40 Türk Tatlısı (9-1) 4. ve Son Bölüm…
2. En iyi 10 kadın fotoğrafçı
3. En Madde Bağımlısı 10 Chicago Maddesi
4. En Yenilesi 40 Türk Tatlısı (29-20) 2. Bölüm…
5. En birinci şampiyon Madde Bağımlısı