En kolay anla??l?r 10 savunma mekanizmas?…

{ Posted on May 19 2009 by deniztan }

?d, ego, supergo… yani di?er bir deyi?le alt benlik, benlik, üst benlik. Bu terlik tam benlik! Tabii id biraz primatvari, süperego da henüz ula??lamam?? bir mertebede seyredince insan?n bütün derdi yüzeydeki ego ilen oluyor ?u hayatta. Aman egoya bi halel gelmesin diye ne edece?ini ?a??r?yor ad?na insan denen bu kurum. O halde ben derim ki, buyrun egoyu stresten ve anksiyeteden korumak ad?na yap?lan ?u defansif ataklar?n bir k?sm?n? bir inceleyelim, psikoloji 101 dersinde bile gördü?ümüz, en kolay anla??l?r, en yayg?n 10 savunma mekanizmas?n? bi maddeleyelim.

6090

10. Yads?ma
En ilkel savunma mekanizmalar?m?zdan biri olan yads?ma, kabul etmesi çok zor bir gerçe?i yok saymak, olmam?? farz etmek manas?na gelir. Temelleri çocuklu?a dayanan bu mekanizma, genel itibariyle hafif dozda hepimizin ara s?ra yapt??? bir ?ey olmakla birlikte, aslen hayli patalojik bir olayd?r ve s?kl?kla ak?l hastalar?nda görülür. Örneklemek gerekirse, mesela diyelim ki, ciddi bir hastal???n?z var, bunu kabul etmeyip, “yoo yoo ben kesinlikle hasta de?ilim, iyiyim ben iyiyim, basit bi bahar nezlesi, üzerinize afiyet” tavr?, bir nevi yads?mad?r.

dco0160l

09. Kar??t tepki kurma
?imdi bak?n bu enteresan bir ?ey. ?nand???n?z ya da hissetti?iniz ?ey sizi korkuttu?u, bünyede hafif bir anksiyete yaratt??? için, tersine kar?? ekstem bir tutum sergilemek olarak özetleyebiliriz. Yani “seni seviyorum – senden nefret ediyorum – yok yok seviyorum – nefret ediyorum i?rençsin” olay?. Küçük çocuklar?n ho?land?klar? k?z?n saç?n? çekmesi gibi bir yerde.

08. Gerileme
?stenmeyen, ho?a gitmeyen bir durum mu var? Hemen geli?iminin daha önceki bir safhas?na gerileyip, kendini durumdan s?y?r?yorsun. Bunu çocuklarda, bir ?eylere k?z?nca alt?na kaç?rma olarak görmek mümkün. Büyüklerde ise sinirlenince tüm nezaketli tutumu bir yana at?p, ilkel bir ma?ara adam?na dönü?mek, kafa göz girmek, küsmek, irrasyonel tepkiler vermek olarak ?eettirebiliriz.

ksmn1695l

07. Bast?rma
Çok basitçe ifade edersek kötü ?eyleri unutma felsefesi efenim bu. Misal bendenizin bir an?s?n? aktaray?m hemen size. ?imdi ben bir gün çocu?um, anneannemle babaannem bana iki bebek alm??lar. Laylayloyloy diye ko?turarak apartmana giriyorum. Sonra asansöre binmek niyetiyle asansör kap?s?n? aç?yorum ve gümmm! Asansör benim binmem niyetinde de?ilmi? belli ki, zira kendisi katta de?il. ?imdi bak?n olay buraya kadar çok net, ç?kt?ktan sonras?n? da hat?rl?yorum ama gelin görün ki o bo?lukta, ç?kar?lmay? beklerken ne ya?ad?m hiç bir fikrim yok. Canavarlar m? sald?rd? ne oldu, korktum mu, ü?üdüm mü, a?lad?m m?, bugün bile bilmem. Unutmu?um. Anlatabiliyor muyum?

bron967l

06. Dü?ünselle?tirme
Dü?ünselle?tirme yani di?er ad?yla intelekçualizey??n, belli bir dü?ünsel birikim gerektirir tabii. Bu mekanizmam?zda zor durum kar??s?nda, hemen böyle bir ukalal?k, bir böyle bilimsel aç?klamalar, bir derinle?me ba? gösterir. Esas?nda tabii olay yine o zor durumun getirdi?i duygusal yükle bo?u?makt?r. Mesela, yak?n? ölmü? birinin kendini cenaze i?lerine adamas? gibi, ciddi bir hastal??? olan birinin olay? t?bbi terimlerle anlatmaya çal??mas? gibi, babas?yla sorun ya?ayan birinin bunu freudyen ?ekillerde betimlemesi gibi…

therapistcouch

05. Yapma Bozma
Bildi?iniz Ctrl-Z i?te, undo yani. Birine bir ?eyi yeterince vermedi?inizi ya da o ki?iye kötü davrand???n?z? dü?ünüyorsan?z, bunu geri alma çabam?za verilen add?r bu. Çok hayat?n içinden bir örnekle, sevdiklerine yeterince vakit ay?ramayan birinin, onlar? hediyeye bo?mas? gibi. H?h? evet, “seni en iyi okullarda okuttuk, ne istediysen ald?k” olay? yani. Bu mekanizman?n bir tezahürü de bir insana hakaret ettikten sonra onu abart?l? iltifatlara bo?makt?r mesela.

04. Ödünleme
Zay?f buldu?umuz noktalar?m?z? ba?ka ?ekillerde kapamaya çal??ma felsefesi. Napolyon”un olay?: “Boyum k?sa olabilir, ben de her yeri fethederim o zaman!” Yani di?er bir deyi?le, “k?royum ammaaaaa para bende!” Ya da kendini aptal bulan insanlar?n, fiziksel güzelli?e dü?künle?mesi mesela. Belki de ?u “güzel k?zlar ak?ll? olmaz” salakl???n?n da temeli buralarda bir yerlerde yat?yor olabilir mi acaba diye dü?ündüm bir an ben. Belki de böyle bir k?s?r döngü yarat?l?yor, k?zlara güzel dendikçe, onlar da “ama ama… güzelsem, ak?ll? olamam o zaman” diye dü?ünüp, iyice güzelle?meye ad?yorlar kendini ve bu böyle gidip duruyor sonsuza dek. Olamaz m??

03. Mant??a büründürme
S?radaki parçam?z: Gerçek sebep yerine mant?kl? bir sebep bularak gerçeklerden kaçmak. Yani nedir? Bir klasik geliyor sevgili seyirciler: “Elektrikler kesikti, çal??amad?m örtmenim!” Bunu be?enmezseniz, yine çok sevilen “Hoca bana takt? yaa, yine zay?f vermi?!” mant???n? da önerebiliriz size. Yani nedir, kendin bir ?eyi yapm?yorsun ama bunun sebebini kendinde ar?yaca??na, ba?ka ba?ka bahaneler buluyosun. C?k c?k c?k!

weightlosscartoon1

02. Yer de?i?tirme
Ahan da bu bildi?iniz, “ya sen de sinirini benden ç?kar?yosun amaaaa!” durumu. Patrona k?z?p kar?s?yla kavga eden adam, arkada??na k?z?p duvar? yumruklayan genç, annesine k?z?p kediye tekme atan çocuk… Bunlar?n hepsi yer de?i?tirmece yapmaktad?r efenim. Yani neymi?? Bir tak?m dürtüleri o kadar tehditkar olmayan bir ba?ka ?eye ta??mak. Yemiyo tabi patrona kafa tutmak her zaman, di mi?

01. Yans?tma
Kendinde hatal? ya da naho? buldu?un bir tak?m özellikleri ba?kas?na atfetme diyelim buna k?saca. Buradaki klasik örne?imiz homofobidir efenim. Hani derler ya, en büyük e?cinseller homofobikler aras?ndan ç?kar diye, ahan da i?te bu yans?tma mekanizmas?d?r bunun temeli. Yani baz? insanlar, kar?lar?n?, bac?lar?n? k?skan?rlar, adamlar size kötü gözle bakarlar diye mütemadiyen bir paranoya içinde ya?arlar ya, i?te o. Ülkemizde hayli yayg?n bu savunma mekanizmas?n?, insan?n fikri neyse zikri de odur olarak özetlemek de mümkün bence.

nelsonhaha

Sonuç olarak, tabii ki laz?m arada biraz defans ama fazlas? da hiç olmamas? kadar y?k?c? etkilere sebep olabiliyor. O yüzden az? karar ço?u zarar diyelim ve bu yaz?y? da burada bitirelim.

Karga mecmua, may?s ’09.


5 Responses to “En kolay anla??l?r 10 savunma mekanizmas?…”

  1. Çok güzel olmu?, ellerinize sa?l?k. 5. madde bende çok var san?r?m :)

  2. ?kinci maddeyi okuyunca akl?ma Barney’nin (How I Met Your Mother) Amerika’daki tokat zinciri tespiti geldi.
    Güzel olmu?, tebrikler…

  3. Bunu yazan arkada??n ba?ka yaz?lar? varsa okumak isterim.Güzel olmu? tebrikler.

  4. umut, yanda “en çok maddeleyenler” alt?nda yazarlar?n isimlerine t?klayarak, istedi?in yazar?n yaz?lar?n? görebilirsin.

  1. 1 Trackback(s)

  2. Frollo neden dark side’a geçti? « Tamamen At?yorum

Post a Comment